Icon

Amsterdam Center for Social Media

Autisme en sociale media

door Martin Tanis

Eén van de kenmerken van autisme of het bredere autism spectrum disorder (ASD) is het verminderd vermogen tot sociale communicatie (American Psychiatric Association, 1994). In de afgelopen decennia is veel onderzoek gedaan naar de redenen waarom mensen met ASD hiertoe vaak minder goed in staat zijn. De afwezigheid van expliciete cues, een overload van allerlei stimuli, het gebrek aan een heldere structuur en het hoge tempo van interacties staat een spontane, ongedwongen interactie vaak in de weg (Begeer, Koot, Rieffe, Terwogt, & Stegge, 2008). Ook de manier waarop mensen met ASD informatie verwerken, is fundamenteel anders: bij mensen met ASD is vaak sprake van een vergrootte aandacht voor details. Zo slagen zij er vaak niet in om allerlei details van bijvoorbeeld gezichtsuitdrukkingen samen te vatten tot een coherent beeld zoals bijvoorbeeld complexe emotionele uitdrukkingen (Happé & Frith, 2006). Ook wordt alledaagse communicatie bemoeilijkt door een beperkt vermogen in het stellen van prioriteiten, en het nemen van beslissingen (Volkmar, Lord, Bailey, Schultz, & Klin, 2004). Dit alles kan er voor zorgen dat mensen met ASD allerlei problemen ervaren rondom sociale interactie, met gevoelens van eenzaamheid tot gevolg (Bauminger, Shulman, & Agam, 2003). Sterker nog, het verlangen naar sociale interactie is vaak zeer sterk en mensen met ASD doen vaak een beroep allerhande cognitieve vermogens om het gebrek aan communicatieve vaardigheden te compenseren en zo alsnog sociale relaties met anderen aan te gaan (Losh & Capps, 2006).

De afgelopen jaren is er veel gespeculeerd of sociale media een effectief middel zou kunnen zijn voor mensen met ASD om nieuwe contacten te leggen, of reeds bestaande contacten te kunnen onderhouden. Communicatie via sociale media zou een aantal barrières weg kunnen nemen. Eén van de voordelen van communiceren via sociale media is dat het veelal asynchroon is. Hierdoor kan er meer tijd worden genomen om een “gepaste” boodschap te formuleren, zonder dat er sprake is van tijdsdruk die kan worden ervaren bij een mondeling gesprek. Een ander mogelijk voordeel is het tekst-gebaseerde karakter van de communicatie waarbij er minder afleiding is van allerlei signalen die moeilijk geïnterpreteerd kunnen worden. Daarnaast bieden sociale media de mogelijkheid het netwerk uit te breiden en in contact te komen met anderen.

Zo zijn er op internet veel voorbeelden te vinden van mensen met ASD die bloggen en zo hun ervaringen delen met anderen. Ook zijn er spectaculaire verhalen over mensen die zichzelf door middel van sociale media hebben kunnen ontplooien op een manier die zonder deze nieuwe vorm van communiceren onmogelijk zou zijn. In een artikel van The Globe and Mail wordt het verhaal verteld van de tienjarige Jordan Hilkowitz die vijf jaar eerder met niemand communiceerde, maar inmiddels een populair youtube kanaal heeft waarin hij allerhande experimentjes laat zien. Een ander voorbeeld gaat over Carly Fleischmann die een extreme vorm van ASD heeft en zonder sociale media niet met de buitenwereld kan communiceren. Deze voorbeelden zijn heel extreem, maar laten wel zien dat sociale media een bijdrage kunnen leveren aan het onderhouden sociale contacten.

Een recent artikel van Mazurek et al. uit 2012 laat echter zien dat mensen met ASD weliswaar relatief veel gebruik maken van screen based media, maar dat het daarbij vooral gaat om het spelen van games en het kijken naar televisie. Hun onderzoek toonde aan dat mensen met ASD in veel mindere mate gebruik maakten van sociale media en een relatief grote groep gaf zelf aan helemaal geen niet te communiceren via sociale media. De redenen hiervoor zijn niet bekend. Een kleine zoektocht op internet levert verhalen op van mensen met ASD die vervelende ervaringen hebben met sociale media en die bijvoorbeeld geweerd worden van Facebook door uitingen die niet goed geïnterpreteerd worden.

Het antwoord zou kunnen zijn een online omgeving te creëren die speciaal bestemd is voor mensen met ASD. Squag is zo’n initiatief dat zich specifiek richt op kinderen met ASD. In deze afgeschermde omgeving kunnen kinderen in contact komen met andere kinderen met ASD en een profiel opbouwen, berichten plaatsen, filmpjes delen, enzovoorts.

Onderzoek naar het gebruik van sociale media door deze specifieke groep staat nog in de kinderschoenen. De kenmerken van sociale media lijken ze uitermate geschikt te maken voor mensen met ASD. Hopelijk kan toekomstig onderzoek ons meer inzichten verstrekken in hoe sociale media een bijdrage kunnen leveren om het soms ervaren sociale isolement van mensen met ASD te doorbreken.

Gebruikte wetenschappelijke literatuur:

Begeer, S., Koot, H. M., Rieffe, C., Meerum Terwogt, M., & Stegge, H. (2008). Emotional competence in children with autism: Diagnostic criteria and empirical evidence. Developmental Review, 28, 342-369.

Happé, F.; Frith, U. (2006). The Weak Coherence Account: Detail-focused Cognitive Style in Autism Spectrum Disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders 36 (1): 5–25.

Volkmar, F. R., Lord, C., Bailey, A., Schultz, R. T., & Klin, A. (2004). Autism and pervasive developmental disorders. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 45, 135-170.

Bauminger N, Shulman C, Agam G. (2003). Peer interaction and loneliness in high-functioning children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders 33(5):489-507.

Losh, M. and Capps, L., 2006. Understanding of emotional experience in autism: insights from the personal accounts of high-functioning children with autism. Developmental psychology, 42 (5), 809–818.

Mazurek, M, Shattuck, P., Wagner, M. & Cooper, B. Prevalence and Correlates of Screen-Based Media Use Among Youths with Autism Spectrum Disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 2011

Share

Category: Autisme, Facebook, gezondheid, gezondheidsinformatie, Onderzoek, Social media

Tagged: , , , ,

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

December 2018
M T W T F S S
« Mar    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31